In de voetzorg breng je een groot deel van elke dag voorovergebogen en stil door, laag bij de grond. De inspanning is niet het probleem, het stilstaan wel. Dit is wat het aanricht, en waarom het de moeite waard is om het te veranderen.

U strekt uw rug tussen twee cliënten door, zonder erbij na te denken. U knielt zonder te besluiten om te knielen, want zo komt u nu eenmaal bij de voet. En ergens onderweg hebt u uzelf voorgehouden dat het bij het vak hoort.
Bijna elke specialist herkent dit. Bijna niemand van hen noemt het een probleem.
Een behandeling duurt vijftien, twintig minuten. Vermenigvuldig dat met een volle dag cliënten, een werkweek, een loopbaan, en het grootste deel van je beroepsleven breng je door in één houding, laag bij de grond.
Je spieren hebben geen moeite met hard werken. Ze hebben moeite met stilhouden. Een spier die afwisselt tussen aanspannen en ontspannen houdt zijn eigen bloedtoevoer op gang. Een spier die één houding vasthoudt niet.
Motorische eenheden wisselen elkaar af
Dezelfde vezels vuren onafgebroken
Het bloed stroomt mee op het ritme
Aanhoudende spanning drukt de vaten dicht
De hartslag stijgt met de inspanning
De hartslag blijft laag
Zuurstof houdt gelijke tred met de vraag
De aanvoer blijft beperkt
Afvalstoffen verdwijnen tussen de samentrekkingen
Afvalstoffen stapelen zich op en blijven
Het gevolg is microschade in het spierweefsel die nooit volledig herstelt. Dat is het beginpunt van elke aandoening aan het bewegingsapparaat in dit beroep.
Let ook op het hoofd: om het werkgebied in zicht te houden, wordt de nek ver naar voren en omlaag gedwongen, een onnatuurlijke stand ten opzichte van de cliënt, die de hele behandeling lang stil wordt gehouden.
Een Deens onderzoek volgde 944 werknemers vier jaar lang en mat hun houding met versnellingsmeters en hun ziekteverzuim via het landelijke register. Elke vijf extra minuten per dag voorovergebogen voorbij 30 graden hing samen met 4% meer kans op langdurig ziekteverzuim. Voorbij 60 graden 8%.
Die werknemers stonden gemiddeld 40 minuten per dag voorovergebogen. Voetzorg is geen gemiddeld beroep.
Gupta N et al. Does occupational forward bending of the back increase long-term sickness absence risk? Scandinavian Journal of Work, Environment & Health, 2023.
"Statische belasting is een sluipmoordenaar. De schade bouwt zich langzaam en ongemerkt op.", Hanneke Knibbe, IZZ / ZZP Magazine De Zorg
Het grootste onderzoek in zijn soort ondervroeg 948 podotherapeuten in Australië, Nieuw-Zeeland en het Verenigd Koninkrijk. De uitkomsten zijn moeilijk anders te lezen dan als een waarschuwing.
Het tweede cijfer is het cijfer dat er het meest toe doet. Bijna de helft van al het letsel ontstaat in de eerste vijf jaar, niet aan het eind van een lange loopbaan. Driekwart van de getroffenen paste daardoor de manier van werken aan, terwijl maar 58% het aan een leidinggevende of collega vertelde. De rest paste zich in stilte aan en ging door.
Williams CM, Penkala S, Smith P, Haines T, Bowles KA. Exploring musculoskeletal injuries in the podiatry profession: an international cross-sectional study. Journal of Foot and Ankle Research, 2017.
Gekwalificeerd personeel is schaars, en juist de mensen die u opleidt lopen in hun eerste vijf jaar het meeste risico. Praktijken die ergonomie serieus nemen, melden meer tevredenheid onder hun medewerkers en vinden makkelijker nieuwe mensen in een markt waar gekwalificeerd personeel moeilijk te krijgen is.
Lees wat specialisten zeggenDe houding is het probleem. Verander dus de houding, niet de mens.
Alles op deze pagina volgt uit één ding: het werk ligt op vloerniveau en u gaat omlaag om erbij te komen. Draai dat om, en het mechanisme heeft niets meer om op aan te grijpen. Geen langdurig voorover leunen. Geen knielen. Geen stilhouden aan de rand van uw reikwijdte.
Een Duits onderzoek mat de houdingen van twaalf verpleegkundigen tijdens gewone zorghandelingen. Staand werkend boven een laag bed waren zij 87% van de tijd voorovergebogen. Het werk op heuphoogte brengen en zittend werken vergrootte de tijd rechtop aanzienlijk, en hoe meer tijd zij rechtop doorbrachten, hoe minder zwaar zij het werk beoordeelden.
De conclusie van de onderzoekers: verstelbare werkhoogtes en zitmogelijkheden laten zorgpersoneel aanzienlijk meer van hun tijd in een ergonomische houding doorbrengen.
Freitag S, Ellegast R, Dulon M, Nienhaus A. The Effect of Working Position on Trunk Posture and Exertion for Routine Nursing Tasks. Annals of Work Exposures and Health, 2014.
Er is geen enkele verplichting, alleen een open uitnodiging om een betere manier van werken te overwegen.
Vraag informatie aan