Waarom Orthostand

Het is niet het werk. Het is je houding.

In de voetzorg breng je een groot deel van elke dag voorovergebogen en stil door, laag bij de grond. De inspanning is niet het probleem, het stilstaan wel. Dit is wat het aanricht, en waarom het de moeite waard is om het te veranderen.

Links: een specialist voorovergebogen en knielend om bij de voeten van een staande cliënt te komen, de rug gekromd onder de belasting. Rechts: dezelfde specialist volledig rechtop terwijl de cliënt op de Orthostand omhoog staat.
Voordat we naar de wetenschap gaan

Herkent u dit?

U strekt uw rug tussen twee cliënten door, zonder erbij na te denken. U knielt zonder te besluiten om te knielen, want zo komt u nu eenmaal bij de voet. En ergens onderweg hebt u uzelf voorgehouden dat het bij het vak hoort.

Bijna elke specialist herkent dit. Bijna niemand van hen noemt het een probleem.

Het mechanisme

Stilstand is het probleem, niet de inspanning

Een behandeling duurt vijftien, twintig minuten. Vermenigvuldig dat met een volle dag cliënten, een werkweek, een loopbaan, en het grootste deel van je beroepsleven breng je door in één houding, laag bij de grond.

Je spieren hebben geen moeite met hard werken. Ze hebben moeite met stilhouden. Een spier die afwisselt tussen aanspannen en ontspannen houdt zijn eigen bloedtoevoer op gang. Een spier die één houding vasthoudt niet.

In bewegingStilhouden
In beweging

Motorische eenheden wisselen elkaar af

Stilhouden

Dezelfde vezels vuren onafgebroken

In beweging

Het bloed stroomt mee op het ritme

Stilhouden

Aanhoudende spanning drukt de vaten dicht

In beweging

De hartslag stijgt met de inspanning

Stilhouden

De hartslag blijft laag

In beweging

Zuurstof houdt gelijke tred met de vraag

Stilhouden

De aanvoer blijft beperkt

In beweging

Afvalstoffen verdwijnen tussen de samentrekkingen

Stilhouden

Afvalstoffen stapelen zich op en blijven

Er komt niets in. Er gaat niets uit.

Het gevolg is microschade in het spierweefsel die nooit volledig herstelt. Dat is het beginpunt van elke aandoening aan het bewegingsapparaat in dit beroep.

Let ook op het hoofd: om het werkgebied in zicht te houden, wordt de nek ver naar voren en omlaag gedwongen, een onnatuurlijke stand ten opzichte van de cliënt, die de hele behandeling lang stil wordt gehouden.

Het is meetbaar

Een Deens onderzoek volgde 944 werknemers vier jaar lang en mat hun houding met versnellingsmeters en hun ziekteverzuim via het landelijke register. Elke vijf extra minuten per dag voorovergebogen voorbij 30 graden hing samen met 4% meer kans op langdurig ziekteverzuim. Voorbij 60 graden 8%.

Die werknemers stonden gemiddeld 40 minuten per dag voorovergebogen. Voetzorg is geen gemiddeld beroep.

Gupta N et al. Does occupational forward bending of the back increase long-term sickness absence risk? Scandinavian Journal of Work, Environment & Health, 2023.

"Statische belasting is een sluipmoordenaar. De schade bouwt zich langzaam en ongemerkt op.", Hanneke Knibbe, IZZ / ZZP Magazine De Zorg

De volledige fysiologie, met bronnen

De prijs

Vier plekken waar het zich opstapelt

Aandoeningen aan het bewegingsapparaat behoren tot de meest voorkomende beroepsziekten in de voet- en onderbeenzorg, en tot de minst besproken.

Een specialist knielend en voorovergebogen, met de belastingspunten gemarkeerd op nek, schouders, onderrug en knie 1 2 3 4
1

Nek

Langdurig vooroverleunen betekent constante aanspanning. Op den duur: chronische spanning en zenuwbeknelling die uitstraalt naar de armen.

2

Schouders

Opgetrokken schouders tijdens precisiewerk beperken de doorbloeding. Vermoeidheid na het werk wordt geleidelijk structurele pijn.

3

Onderrug

Een gebogen houding verhoogt de druk op de tussenwervelschijven sterk. Op termijn een hoger risico op hernia op L4–L5 en L5–S1.

4

Knieën

Knielen drukt de knieschijf, slijmbeurs en weke delen tegen de vloer; het vooroverleunen voegt schuifkracht toe. Na jaren: slijmbeursontsteking, kraakbeenslijtage en artrose.

De achterste knie onder belasting: gewicht, drukkracht, schuifkracht en grondreactiekracht
4

De achterste knie, in detail

Als je werkt met één knie op de grond en het andere been naar voren, draagt de achterste knie bijna de dubbele belasting:

1Gewicht. Je lichaamsgewicht gaat recht naar beneden via het dijbeen het kniegewricht in, wat één knie zwaar belast.
2Drukkracht. De knieschijf, slijmbeurs en weke delen van de achterste knie worden geplet tussen bot en harde vloer, daarom komt knielslijmbeursontsteking zo veel voor in de voetzorg.
3Schuifkracht. Het vooroverleunen boven de voet van de patiënt maakt van de knie een scharnierpunt dat het gewricht van binnen duwt en trekt. Kraakbeen en meniscus vangen dit dag na dag op en slijten sneller.

Door de jaren heen beschadigt deze opgetelde belasting kraakbeen, menisci en slijmbeurs, met artrose, slijmbeursontsteking en chronische knieklachten tot gevolg.

Het bewijs

Dit is niet iets wat pas later gebeurt

Het grootste onderzoek in zijn soort ondervroeg 948 podotherapeuten in Australië, Nieuw-Zeeland en het Verenigd Koninkrijk. De uitkomsten zijn moeilijk anders te lezen dan als een waarschuwing.

76% meldde tijdens de loopbaan werkgerelateerde klachten aan het bewegingsapparaat
45% van dat letsel ontstond in de eerste vijf jaar van de praktijk
29% noemde de onderrug als de belangrijkste klacht
58% vertelde het aan iemand

Het tweede cijfer is het cijfer dat er het meest toe doet. Bijna de helft van al het letsel ontstaat in de eerste vijf jaar, niet aan het eind van een lange loopbaan. Driekwart van de getroffenen paste daardoor de manier van werken aan, terwijl maar 58% het aan een leidinggevende of collega vertelde. De rest paste zich in stilte aan en ging door.

Williams CM, Penkala S, Smith P, Haines T, Bowles KA. Exploring musculoskeletal injuries in the podiatry profession: an international cross-sectional study. Journal of Foot and Ankle Research, 2017.

Bent u werkgever van specialisten?

Gekwalificeerd personeel is schaars, en juist de mensen die u opleidt lopen in hun eerste vijf jaar het meeste risico. Praktijken die ergonomie serieus nemen, melden meer tevredenheid onder hun medewerkers en vinden makkelijker nieuwe mensen in een markt waar gekwalificeerd personeel moeilijk te krijgen is.

Lees wat specialisten zeggen
Het alternatief

Het hoeft niet zo te werken

De houding is het probleem. Verander dus de houding, niet de mens.

Alles op deze pagina volgt uit één ding: het werk ligt op vloerniveau en u gaat omlaag om erbij te komen. Draai dat om, en het mechanisme heeft niets meer om op aan te grijpen. Geen langdurig voorover leunen. Geen knielen. Geen stilhouden aan de rand van uw reikwijdte.

  • Uw rug blijft neutraal. De cliënt komt naar u toe omhoog, dus er is niets om overheen te leunen.
  • Uw schouders zakken. Uw armen rusten op het platform in plaats van zichzelf omhoog te houden.
  • Uw knieën vallen helemaal buiten de vergelijking. U zit, u knielt niet.

Het principe is bewezen, niet beweerd

Een Duits onderzoek mat de houdingen van twaalf verpleegkundigen tijdens gewone zorghandelingen. Staand werkend boven een laag bed waren zij 87% van de tijd voorovergebogen. Het werk op heuphoogte brengen en zittend werken vergrootte de tijd rechtop aanzienlijk, en hoe meer tijd zij rechtop doorbrachten, hoe minder zwaar zij het werk beoordeelden.

De conclusie van de onderzoekers: verstelbare werkhoogtes en zitmogelijkheden laten zorgpersoneel aanzienlijk meer van hun tijd in een ergonomische houding doorbrengen.

Freitag S, Ellegast R, Dulon M, Nienhaus A. The Effect of Working Position on Trunk Posture and Exertion for Routine Nursing Tasks. Annals of Work Exposures and Health, 2014.

Bescherm je gezondheid. Blijf het werk doen waar je van houdt.

Er is geen enkele verplichting, alleen een open uitnodiging om een betere manier van werken te overwegen.

Vraag informatie aan